In complexiteit ligt eenvoud besloten

Ik ontmoet veel mensen die aangeven dat ze moeite hebben met de toenemende complexiteit van ons bestaan. Uit onderzoek (van o.a. KPMG) blijkt dat dit niet alleen persoonlijk bij veel mensen speelt, maar dat ook onder beslissers in het bedrijfsleven een van de grootste zorgen is.

We kunnen dagelijks vele gevolgen waarnemen van het onvermogen om slagvaardig tot beslissingen te komen. De enorme bureaucratieën, de traagheid van veranderingsprocessen en de soms onduidelijke redenen voor grote investeringsprojecten zijn allemaal voortgekomen uit gebrek aan inzicht in complexe omgevingen.

Toch ligt in complexiteit altijd eenvoud besloten. Het doorgronden van die eenvoud geeft een beslisser het ijkpunt dat hij nodig heeft om standvastig beleid te voeren en logische beslissingen te nemen die ook voor zijn omgeving duidelijk zijn en daardoor geaccepteerd worden.

In de praktijk zie ik 2 redenen voor het ontstaan van complexiteit.

  1. Het is een menselijke neiging om in dilemmas compromissen na te streven. Dit lijkt sympathiek, maar heeft negatieve gevolgen. In een compromis is niemand echt tevreden en gaat ieder voor zich de negatieve aspecten van de overeengekomen oplossing compenseren met aanvullende maatregelen. Hierdoor ontstaan ongecoördineerde acties die tot complexiteit leiden.
  2. Een andere menselijke neiging is om problemen geïsoleerd te benaderen. Er wordt vaak voorbij gegaan aan het gegeven dat een ogenschijnlijk 'probleem' altijd een symptoom is van een onderliggend oorzaak. In de logica is er immers geen gebeurtenis zonder oorzaak. Door steeds de 'wortel' van de problemen te zoeken en die te bestrijden, worden ook alle afgeleide symptomen opgelost. Dat is de ware weg naar eenvoud.