De intelligentie van geweldloosheid

De eerste aanwijzing van de Yogaleer is Ahimsa, geweldloosheid. Dat klinkt ‘softer’ dan het is. Het is een zeer belangrijke vaardigheid als je doelgericht wilt zijn.

Het gaat hier niet perse over fysiek geweld, maar iedere vorm van geweld, bijvoorbeeld verbaal of emotioneel.

Iedere vorm van geweld begint bij iemands wil. Je wilt ‘iets' en dat kan in conflict zijn met de wil van iemand anders. Op dat moment ontstaat de neiging om, in welke vorm dan ook, geweld te gebruiken. Je kunt de neiging krijgen om je zin door te drijven. Voor ondernemers is dit een buitengewoon belangrijk onderwerp. De wederkerigheid van geweld is duidelijk te ervaren en te verklaren.

Als je als ondernemer je zin doordrijft tegen de wil van je team in, dan is het een kwestie van tijd, voor ze tegen jouw wil in gaan handelen. En dan ontploft je plan in je eigen gezicht. Andersom werkt het net zo. Als je van nature conflictvermijdend bent en dus regelmatig toestaat dat anderen tegen jouw wil in gaan ten koste van jezelf, dan sta jij dus toe dat jou geweld wordt aangedaan. Dat leidt bij jezelf tot onbalans, frustratie, woede, vermoeidheid, stress en mogelijk zelfs ziekte; wat je dan vaak weer afreageert met geweld tegen anderen. Geweldloosheid begint dus met assertiviteit. Het is van groot belang om ook de subtiele geweldspiraal te doorbreken.

De vraag is dus hoe je ambitie te verwezenlijken is zonder geweld toe te passen. Dat kan vanuit synergie tussen jouw wil en die van je omgeving. Vanuit synergie kun je constructief samenwerken met de mensen die je nodig hebt bij het realiseren van jouw plannen. Jouw wil en ambitie moeten in een samenwerking dus ook de realisatie van de wil van de ander omvatten. Bij conflicterende ambities en verlangens zijn er in theorie 4 mogelijke reacties:

  1. Geweld tegen de ander; je zin doordrijven met behulp van de machtsmiddelen die je ter beschikking staan. Zoals gezegd is dat altijd uitstel van executie. Je lijkt op korte termijn iets bereikt te hebben, maar op lange termijn blijk je op drijfzand te lopen. Je verliest medestanders en je komt alleen te staan in de realisatie van je plannen.
  2. Geweld tegen jezelf; je laat je ambitie varen ten gunste van de ander. Ook dat is geen oplossing. Jouw ambitie is nog steeds een realiteit en hoe sterker jouw verlangen, hoe harder je het moet onderdrukken en hoe groter de frustratie, met alle gevolgen van dien. 
  3. Geweld tegen elkaar; dat noemen we heel misleidend een compromis. Beide partijen leveren in omwille van de lieve vrede. Geen van de partijen realiseert zijn wens volledig. Beide accepteren een dragelijke mate van pijn, maar gaan eigenlijk voort in onvrede met het resultaat. 
  4. De vierde en enige echt geweldloze reactie is de ontwikkeling van synthese. Van Dale omschrijft Synthese als volgt: "verbinding van verschillende elementen tot een hogere eenheid”. De wil van jezelf en die van de ander worden samengebracht tot een gemeenschappelijke ambitie die het onderliggende verlangen van beiden verwezenlijkt. Dan is er dus geen weerstand; dan versterken de krachten elkaar.

Als je een vorm van geweld toepast of accepteert raak je verder van de kans op synthese verwijdert en daarmee van de kans om je doel volledig te realiseren. De zoektocht naar synthese is dus de intelligente manier om met weerstand tegen verandering om te gaan. Zodra je met weerstand geconfronteerd wordt is het cruciaal om de impuls van de ogenschijnlijk snelste weg van (subtiel) geweld te vermijden en de eigen concentratie te verleggen naar de verdere ontwikkeling van je plan. Weerstand tegen verandering wordt dan een springplank naar een betere oplossing. Het verlangt het vermogen en geduld om je echt te verdiepen in de onderliggende intentie achter die weerstand, zodat je kunt zorgen dat jouw plannen of belangen en die van je team of klant echt in elkaars verlengde komen te liggen. Dan ontwikkel je duurzame relaties die elkaar versterken. Dan stel je intelligente verbinding in de plaats van de afgescheidenheid van geweld.

Veel succes.

Yohyon van Zantwijk

Zie ook: De Eenvoud van Complexiteit